50 महत्वपूर्ण पर्यायवाची शब्द (Synonyms)
लक्ष्य: EMRS TGT & General Hindi Exams
विषय: पर्यायवाची शब्द (Samanarthi Shabd)
👋 बच्चों के लिए टिप:
पर्यायवाची (Synonyms) का मतलब है 'समान अर्थ वाले शब्द'।
जैसे: 'सूरज' को हम 'सूर्य', 'रवि' या 'दिनकर' भी कह सकते हैं।
📚 टॉप 50 पर्यायवाची सूची
नीचे दी गई तालिका में परीक्षा में बार-बार पूछे जाने वाले 50 शब्द दिए गए हैं:
| क्र. | शब्द (Word) | पर्यायवाची (Synonyms) |
|---|---|---|
| 1 | अग्नि | आग, अनल, पावक, दहन |
| 2 | अमृत | सुधा, सोम, पीयूष, अमिय |
| 3 | असुर | राक्षस, दैत्य, दानव, निशाचर |
| 4 | आँख | नेत्र, नयन, लोचन, चक्षु |
| 5 | आकाश | नभ, गगन, अम्बर, व्योम |
| 6 | आनंद | हर्ष, उल्लास, खुशी, प्रसन्नता |
| 7 | इच्छा | चाह, कामना, अभिलाषा, मनोरथ |
| 8 | ईश्वर | भगवान, परमात्मा, ईश, प्रभु |
| 9 | उपवन | बाग, बगीचा, वाटिका, उद्यान |
| 10 | कमल | पंकज, जलज, सरोज, राजीव |
| 11 | कपड़ा | वस्त्र, चीर, वसन, पट |
| 12 | किनारा | तट, तीर, कगार, कूल |
| 13 | किसान | कृषक, खेतिहर, हलधर |
| 14 | कोयल | पिक, कोकिल, श्यामा, वनप्रिया |
| 15 | गंगा | भागीरथी, सुरसरी, देवनदी, मंदाकिनी |
| 16 | गणेश | गजानन, लंबोदर, विनायक, गणपति |
| 17 | घर | गृह, सदन, आवास, भवन, निकेतन |
| 18 | घोड़ा | अश्व, घोटक, तुरंग, हय |
| 19 | चन्द्रमा | शशि, मयंक, राकेश, सुधाकर, इंदु |
| 20 | जल | पानी, नीर, वारि, तोय, सलिल |
| 21 | जंगल | वन, कानन, अरण्य, विपिन |
| 22 | तलवार | खड्ग, असि, कृपाण, शमशीर |
| 23 | तालाब | सर, सरोवर, तड़ाग, जलाशय |
| 24 | दिन | दिवस, वासर, वार, दिवा |
| 25 | दुःख | कष्ट, पीड़ा, क्लेश, व्यथा |
| 26 | दूध | दुग्ध, पय, क्षीर |
| 27 | देवता | सुर, अमर, देव, निर्जर |
| 28 | नदी | सरिता, तटिनी, तरंगिणी, निर्झरिणी |
| 29 | नारी | स्त्री, महिला, अबला, वनिता |
| 30 | पक्षी | खग, विहग, पखेरू, नभचर |
| 31 | पति | स्वामी, नाथ, वल्लभ, कांत |
| 32 | पत्नी | भार्या, अर्धांगिनी, वधू, सहधर्मिणी |
| 33 | पर्वत | पहाड़, गिरि, शैल, अचल, नग |
| 34 | पवन | वायु, हवा, समीर, अनिल, मारुत |
| 35 | पुत्र | बेटा, सुत, तनय, आत्मज |
| 36 | पुत्री | बेटी, सुता, तनया, आत्मजा |
| 37 | पुष्प | फूल, सुमन, कुसुम, प्रसून |
| 38 | पृथ्वी | धरा, भूमि, वसुधा, धरती, अचला |
| 39 | प्रकाश | उजाला, ज्योति, चमक, आलोक |
| 40 | बादल | मेघ, घन, जलद, वारिद, नीरद |
| 41 | बिजली | चपला, दामिनी, विद्युत, तड़ित |
| 42 | भ्रमर | भौंरा, मधुप, अलि, मधुकर |
| 43 | मनुष्य | मानव, इन्सान, नर, जन |
| 44 | मित्र | सखा, दोस्त, सहचर, मीत |
| 45 | माता | माँ, जननी, अम्बा, धात्री |
| 46 | राजा | नृप, भूप, नरेश, महिप, सम्राट |
| 47 | रात | रात्रि, निशा, रजनी, यामिनी |
| 48 | शत्रु | रिपु, बैरी, दुश्मन, अरि |
| 49 | सूर्य | दिनकर, दिवाकर, रवि, भानु, भास्कर |
| 50 | सोना | स्वर्ण, कंचन, कनक, हेम |
📝 अभ्यास प्रश्नोत्तरी (Quiz)
अपने ज्ञान की जाँच करें। सही विकल्प चुनें: